Geschreven door
Freek van Welsenis

Braille alfabet en cijfers

9
 minuten

Braille alfabet en cijfers 

Welkom bij onze inzichtelijke verkenning van het brailleschrift en braillegetallen, een essentiële gids voor iedereen die geïnteresseerd is in het leren of begrijpen van deze unieke en krachtige vorm van communicatie.

In dit artikel duiken we in de fijne kneepjes van braille, van de alfabetische en numerieke basisstructuur tot de verschillende codes en toepassingen die het tot een veelzijdig hulpmiddel in het dagelijks leven maken. 

Als je dit nog niet hebt gedaan, raden we je aan om ook ons artikel over "Hoe lees ik braille" te lezen, omdat dit dieper ingaat op het zelfstandig leren van braille. Laten we zonder verder oponthoud in de basis duiken: de braillecel. 

De braillecel: tekens en puntconfiguratie

Configuratie van braillecelpunten

Het hart van braille wordt gevormd door de braillecel, een uniek en logisch systeem dat de basis vormt van deze tactiele taal. Elke cel bestaat uit zes verhoogde punten, gerangschikt in twee verticale kolommen van elk drie punten.

Deze punten zijn genummerd van boven naar beneden en van links naar rechts: het punt linksboven is nummer 1, gevolgd door de punten 2 en 3 eronder. In de rechterkolom weerspiegelen de stippen 4, 5 en 6 deze rangschikking. Samen kunnen deze 6 stippen alle brailleschrift en cijfers maken. 

De schoonheid van het braillesysteem zit hem in de eenvoud en de systematische aanpak. Verschillende combinaties van deze verhoogde punten staan voor verschillende tekens - letters, cijfers en interpunctie.

Een enkele verhoogde punt op positie 1 betekent bijvoorbeeld de letter 'A', terwijl verhoogde punten op posities 1 en 2 samen de letter 'B' betekenen. Dit patroon loopt door in een logische volgorde, waardoor het voor leerlingen makkelijker te begrijpen en te onthouden is.

Laten we nu in de logica duiken door te beginnen met het volledige alfabet. 

A - J

De eerste 10 letters van het braillealfabet, A tot en met J, hebben een speciale betekenis omdat ze de basis vormen van waaruit het hele braillesysteem is opgebouwd. Zodra deze eerste tien letters uit het hoofd zijn geleerd, hebben leerlingen in wezen de basis gelegd voor het begrijpen van het hele braillealfabet en zelfs de cijfers. 

Dit slimme ontwerp laat de efficiëntie van braille als tactiele taal zien. Later in dit artikel zullen we dieper ingaan op hoe deze eerste tien letters het volledige alfabet en numerieke systeem omvatten. Voor nu zijn hier de braillecodes voor de brailleletters A tot en met J:

  • A: Punt 1
  • B: punt 1 en 2
  • C: punt 1 en 4
  • D: punt 1, 4 en 5
  • E: stippen 1 en 5
  • F: stippen 1, 2 en 4
  • G: stippen 1, 2, 4 en 5
  • H: Puntjes 1, 2 en 5
  • I: Puntjes 2 en 4
  • J: stippen 2, 4 en 5
Brailleschrift van A tot E
Brailleschrift van F tot J

K - T

De letters K tot en met T in braille zijn een ingenieuze uitbreiding van de eerste tien letters, A tot en met J. Elke letter van K tot en met T wordt gevormd door de verhoogde punt 3 toe te voegen aan de corresponderende letter van A tot en met J.

Dit efficiënte ontwerp betekent dat als je eenmaal bekend bent met de eerste tien letters, je al de kennis bezit om deze extra letters met gemak te identificeren. 

De brailleletter K wordt bijvoorbeeld gevormd door punt 3 toe te voegen aan de configuratie van de letter A.

Dit patroon is consistent in deze groep letters, wat het leerproces aanzienlijk vereenvoudigt. Hier zijn de braillecodes voor de brailleletters K tot en met T:

  • K: Stippen 1 en 3
  • L: Stippen 1, 2 en 3
  • M: stippen 1, 3 en 4
  • N: stippen 1, 3, 4 en 5
  • O: Stippen 1, 3 en 5
  • P: stippen 1, 2, 3 en 4
  • V: Stippen 1, 2, 3, 4 en 5
  • R: stippen 1, 2, 3 en 5
  • S: Stippen 2, 3 en 4
  • T: Stippen 2, 3, 4 en 5
Brailleschrift van K tot O
Brailleschrift van P tot T

U - Z 

De brailleletters van U tot Z, met uitzondering van 'W', volgen een logische progressie die vergelijkbaar is met de vorige sets, maar met een extra twist. In deze groep wordt elke letter gevormd door punt 3 en 6 toe te voegen aan de configuraties van de eerste vijf letters, A tot E.

Deze continuïteit in het ontwerp laat de systematische en efficiënte aard van de brailletaal zien. 

Er is echter een unieke historische noot over de letter 'W'. Toen Louis Braille, de bedenker van het Braille-systeem, deze code in 1824 ontwierp, maakte de letter 'W' geen deel uit van het Franse alfabet, zijn moedertaal. Daarom wijkt 'W' af van dit patroon.

Hier zijn de braillecodes voor de brailleletters U tot Z:

  • U: Stippen 1, 3 en 6
  • V: Puntjes 1, 2, 3 en 6
  • W: Stippen 2, 4, 5 en 6 (niet volgens bovenstaande logica)
  • X: punt 1, 3, 4 en 6
  • Y: stippen 1, 3, 4, 5 en 6
  • Z: stippen 1, 3, 5 en 6
Brailleschrift van U tot Z

Gefeliciteerd met de beheersing van het volledige brailleschrift! En hier is spannend nieuws: je hebt ook de basis om braillegetallen te begrijpen. Vraag je je af hoe? We onthullen dit intrigerende verband in ons volgende hoofdstuk. 

0-9

Bij de overgang van het brailleschrift naar de braillegetallen zul je merken dat de leercurve aangenaam zacht is. De cijfers 0 tot en met 9 in braille zijn op ingenieuze wijze gekoppeld aan dezelfde configuraties als de letters A tot en met J. 

De sleutel tot het onderscheid tussen cijfers en letters in braille is het gebruik van een speciaal "Braille-cijferteken". Dit teken, dat afhankelijk van de taal enigszins kan variëren, wordt vóór de brailletekens voor A tot J geplaatst om aan te geven dat deze tekens als getallen moeten worden gelezen.

Het Braille-cijferteken wordt meestal weergegeven door de combinatie van de punten 3, 4, 5 en 6. Wanneer dit teken voorafgaat aan een van de eerste tien letters van het Braille-alfabet, verandert het in een cijfer. Wanneer dit teken voorafgaat aan een van de eerste tien letters van het Braille-alfabet, verandert het deze in getallen. Bijvoorbeeld, het Braille-symbool voor de letter A (punt 1) wordt het cijfer 1 wanneer het wordt voorafgegaan door het cijferteken.

Zo wordt elk getal weergegeven in braille:

  • 1: Cijferteken gevolgd door punt 1 (A)
  • 2: Cijferteken gevolgd door punten 1 en 2 (B)
  • 3: Cijferteken gevolgd door punt 1 en 4 (C)
  • 4: Cijferteken gevolgd door punten 1, 4 en 5 (D)
  • 5: Cijferteken gevolgd door punten 1 en 5 (E)
  • 6: Cijferteken gevolgd door punten 1, 2 en 4 (F)
  • 7: Cijferteken gevolgd door punten 1, 2, 4 en 5 (G)
  • 8: Cijferteken gevolgd door punten 1, 2 en 5 (H)
  • 9: Cijferteken gevolgd door punt 2 en 4 (I)
  • 0: Cijferteken gevolgd door punten 2, 4 en 5 (J)
Braillegetal van 1 tot 5
Braillegetal van 6 tot 0

Interpunctie in braille

Braille bevat een verscheidenheid aan leestekens, elk weergegeven door unieke combinaties van verhoogde punten. Deze leestekens zijn essentieel voor het begrijpen van de context en betekenis van geschreven brailleteksten. Hier zijn enkele van de belangrijkste leestekens in braille:

  • Periode: Puntjes 2, 5 en 6
  • Komma: Punt 2
  • Vraagteken: Stippen 2, 3, 5 en 6
  • Uitroepteken: Punt 2, 3 en 5
  • Kolon: Stippen 2, 5
  • Puntkomma: Punt 2, 3 en 6
  • Aanhalingstekens (begin en einde): Punt 2, 3, 5 (gebruikt aan het begin en einde van een citaat)
  • Apostrof: Punt 3
  • Koppelteken: punt 3 en 6

Mis je het leesteken dat je zoekt? Aan het einde van het artikel geven we een compleet overzicht van alle leestekens die in braille bestaan. 

Braille leestekens
Braille leestekens

Braille Code Versies

De veelzijdigheid van het braillealfabet en de braillegetallen gaat verder dan het basisalfabet en de basiscijfers en omvat verschillende codeversies, elk aangepast aan specifieke talen, doeleinden en complexiteiten.

Deze versies laten zien dat braille kan worden aangepast aan verschillende taalkundige behoeften en contexten. Er worden wereldwijd meer dan 100 braillecodes gebruikt. Hier zijn enkele opmerkelijke braillecodeversies:

  • Unified English Braille (UEB): UEB is ontwikkeld om verschillende braillecodes te verenigen en wordt in verschillende Engelstalige landen gebruikt. Het is ontworpen voor de volledige Engelse orthografie, inclusief formaten zoals e-mail- en webadressen.
  • AEB (Amerikaans Engels braille): Deze code is speciaal gemaakt voor Amerikaans Engels. Vergelijkbaar met Standard English Braille, maar met enkele variaties om beter aan te sluiten bij het Amerikaanse lexicon en gebruik. AEB bevat zijn eigen set samentrekkingen en symbolen die zijn ontworpen om de nuances van Amerikaans Engels efficiënt weer te geven in braille.
  • Braille graad 1: Dit is een directe vervanging van standaard alfabettekens door hun braille-equivalenten, zonder samentrekkingen. Het wordt vaak gebruikt voor etikettering en instructie voor beginners.
  • Grade 2 Braille: Deze versie is geavanceerder dan Grade 1 en bevat samentrekkingen - afkortingen voor veelvoorkomende woorden of lettergroepen. Het wordt veel gebruikt voor boeken, publicaties en persoonlijke geschriften.
  • Computerbraille: Deze versie is speciaal ontworpen voor codering en computergerelateerde teksten en gebruikt cellen met 8 punten in plaats van de standaard 6, waardoor een groter aantal tekens mogelijk is, waaronder de tekens die nodig zijn voor programmeertalen.
  • Wiskunde en wetenschappelijke braille (Nemeth-code): Deze versie is op maat gemaakt voor wiskundige en wetenschappelijke teksten en bevat symbolen en notaties die op deze gebieden worden gebruikt.

Andere manieren om braille te gebruiken

Hoewel braille vooral bekend staat als een lees- en schrijfsysteem voor slechtzienden, reiken de toepassingen veel verder dan deze traditionele toepassingen. Hier zijn enkele innovatieve en praktische manieren waarop braille wordt gebruikt: 

  1. Integratie van technologie: Dankzij brailleleesregels en -toetsenborden kunnen mensen met een visuele beperking computers, smartphones en tablets effectief gebruiken. Deze apparaten zetten tekst op het scherm om in brailletekens en maken invoer via in braille getypte opdrachten mogelijk.
  2. Etikettering en bewegwijzering: Braille wordt vaak gebruikt voor het labelen van alledaagse voorwerpen zoals medicijnflesjes, voedselverpakkingen en liftknoppen. Openbare ruimtes zijn vaak voorzien van braillebewegwijzering voor kamers, toiletten en uitgangen om navigatie te vergemakkelijken.
  3. Onderwijsmiddelen: Braille is cruciaal in het onderwijs voor leerlingen met een visuele beperking. Leerboeken, werkbladen en onderwijsmateriaal zijn vaak beschikbaar in braille, waardoor een inclusieve leeromgeving mogelijk wordt.
Braillebericht op medicijndoosje

Braille-informatiebronnen

Dit is een kleine lijst met braillehulpmiddelen die we aanraden voor je brailleleeservaring: 

  1. Onze "Braille leesgids". Deze uitgebreide gids is de perfecte manier om te beginnen met het leren van braille. 
  2. PharmaBraille's volledige lijst van alle braille-symbolen. 
  3. Perkins lijst met braille-symbolen.
  4. Het Hable One Braille Toetsenbord is een geweldige manier om je reis naar het leren van braille te beginnen. Dit apparaat is een perfecte manier om te beginnen met het leren van braille en het tegelijkertijd nuttig te maken. 
  5. De Braillist Foundation, zij hebben een aantal geweldige brailleleercursussen die we ondersteunen. 

FAQ

Is het brailleschrift in elk land hetzelfde? 

Hoewel de basisstructuur van het braillealfabet universeel consistent is, zijn er variaties in het gebruik ervan in verschillende talen en landen. Deze variaties zijn te wijten aan de unieke karakters en symbolen in elke taal.

Zo hebben bijvoorbeeld letters met accenten in het Frans of ñ in het Spaans aparte brailleleesregels. De fundamentele puntconfiguraties voor het standaardalfabet en de cijfers blijven echter wereldwijd grotendeels hetzelfde.

Hoe lang duurt het meestal om braille te leren lezen?

De tijd die nodig is om vaardig te worden in braille varieert afhankelijk van het leertempo van de persoon en de frequentie van oefenen. Gemiddeld kunnen consequente leerlingen de basis binnen een paar maanden onder de knie krijgen, maar het onder de knie krijgen van braille, vooral met samentrekkingen, kan een jaar of langer duren.

Kan braille worden gebruikt voor andere talen dan Engels?

Ja, braille is aangepast voor talloze talen wereldwijd, inclusief niet-Latijnse schriften zoals Arabisch en Chinees. Elke taal heeft zijn eigen braillecodesysteem om rekening te houden met unieke karakters en taalkundige regels.

Is braille nog relevant in het tijdperk van digitale technologie?

Absoluut. Braille blijft relevant en essentieel, zelfs in ons digitale tijdperk. Het biedt een tactiele lees- en schrijfervaring die schermlezers en audiotechnologie niet kunnen evenaren, waardoor geletterdheid behouden blijft en het een unieke vorm van toegankelijkheid biedt voor slechtzienden.

Beginnen is het moeilijkst om braille te leren. Als je zover bent gekomen, dan heb je dit gedeelte goed gedaan! Je hebt nu een goed begrip van het brailleschrift en de cijfers. Ben je klaar voor de volgende uitdaging?

We raden je aan om vervolgens ons artikel "Hoe schrijf ik braille" of "Hoe lees ik braille" te lezen. Heb je specifieke vragen, dan zijn we er altijd om je te helpen! Neem contact op met ons team van experts op support@iamhable.com en we helpen je graag verder. Nu is het aan jou, je kunt het! 

Hable One bestellen

Bestel Hable One vandaag nog en ervaar het verschil.

Knop
Freek van Welsenis
CEO | Medeoprichter

Hable comes from a personal inspiration. With siblings with a disability and my parents working in this space, this is my area of interest. I have a huge passion for applying tech so people with disabilities can participate.

Hable One bestellen

Bestel Hable One vandaag nog en ervaar het verschil.

Hable One bestellen
Abonneer u op onze nieuwsbrief
Hartelijk dank! Je inzending is ontvangen!
Oeps! Er is iets misgegaan bij het verzenden van het formulier.